Değerli meslektaşlarım,
Bir metal üretim tesisinde gerçekleştirilen iş hijyeni ölçümlerinin değerlendirilmesi sırasında, özellikle aerosol konsantrasyonu sonuçları konusunda görüşlerinizi almak istiyorum.
Yetkili bir laboratuvar tarafından CEN/TR 16013-3 metoduyla yapılan ortam aerosol ölçümlerinde aşağıdaki PM10 sonuçları elde edilmiştir:
Kumlama: 780,9 µg/m³
Zımpara: 689,2 µg/m³
Emaye prosesleri: 823,1–832,4 µg/m³
Aynı raporda kişisel solunabilir toz maruziyet ölçümleri ise 0,002–0,003 mg/m³ seviyelerinde raporlanmış ve 5 mg/m³ referans sınır değerinin oldukça altında kalmıştır.
Burada değerlendirilmesi gereken iki önemli konu bulunuyor.
Birincisi, aerosol ve kişisel toz ölçümleri arasındaki ciddi farklılık. Ölçüm yöntemleri, partikül fraksiyonları ve örnekleme biçimleri farklı olmakla birlikte, sonuçlar arasındaki bu büyüklük farkının nasıl açıklanması gerektiği üzerinde duruyorum.
İkincisi, aerosol ölçümlerinin hangi referans değerlerle değerlendirilmesi gerektiği.
Bilindiği üzere Dünya Sağlık Örgütünün 2005 yılı PM10 için 24 saatlik hava kalitesi rehber değeri 50 µg/m³ iken, bu değer 2021 yılında 45 µg/m³ olarak güncellendi.
Ancak söz konusu rehber değerler mesleki maruziyet sınır değeri niteliğinde değil. Üstelik DSÖ'nün 2021 rehberinde mesleki çalışma ortamları kapsam dışında tutuluyor.
Bu durumda tartışmak istediğim husus şu:
Mevzuatta doğrudan karşılaştırılabilecek bir mesleki PM10 sınır değeri bulunmadığında, 700–800 µg/m³ seviyelerindeki ortam aerosol sonuçlarını hangi bilimsel ve teknik kriterler doğrultusunda değerlendirmeliyiz?
Bu değerlerin DSÖ rehber değerlerinden sayısal olarak çok yüksek olması, risk değerlendirmesinde nasıl ele alınmalı?
Kişisel toz maruziyetinin sınır değer altında ölçülmesi, ortam aerosol konsantrasyonlarıyla ilgili ek önlem alınmasına gerek olmadığı şeklinde yorumlanabilir mi?
Fotometrik ortam aerosol ölçümlerinin değerlendirilmesinde kullandığınız ulusal veya uluslararası referanslar, teknik rehberler ya da uygulama örnekleri var mı?
Özellikle CEN/TR 16013-3, TS EN 689, Tozla Mücadele Yönetmeliği ve WHO hava kalitesi rehberleri arasındaki değerlendirme yaklaşımı konusunda görüşlerinizi merak ediyorum.
Amacım yalnızca yasal sınır aşılıp aşılmadığını belirlemek değil; çalışan sağlığı açısından bu tür ölçüm sonuçlarının nasıl yorumlanması ve hangi durumda ilave kontrol tedbirlerinin gerekli görülmesi gerektiğini netleştirmek.
Teknik görüş ve tecrübelerinizi paylaşırsanız memnun olurum.